Yurak-qon tomir kasalliklari — butun dunyoda odamlar o'limining eng keng tarqalgan sababi, shuning uchun siz yoki sizning yaqinlaringizga albatta kardiolog shifokor konsultatsiyasi kerak bo'ladigan asosiy simptomlarni bilish juda muhim. Hayotingizga tahdid soluvchi quyidagi holatlarni yodda saqlang.
1. Ko'krak qafasidagi har qanday xarakter va lokatsiyadagi og'riqlar
Ayrim hollarda, ayniqsa:
ular ko'krak suyagining ortasida va ko'krak qafasining chap yarim qismida, yurak hududida paydo bo'lsa;
bo'yin, past jag‘, chap qo'l, ikkala qo'l yoki orqaga tarqalgan bo'lsa;
jismoniy yuklanishdan keyin paydo bo'lsa.
Agar bunday turdagi og'riqlar birinchi marta paydo bo'lgan bo'lsa (yoki ular sizga tanish bo'lsa, lekin tez-tezlashib va kuchayib ketsa), tez yordam chaqirish zarur — bu holat o'tkir koronar sindrom (nostabil angina, infarktdan avvalgi holat) yoki aorta bilan bog'liq o'tkir patologiya deb qaralishi mumkin. Afsuski, bunday kasalliklardan bugungi kunda hatto eng yaxshi yoshi-joyidagi erkaklar ham himoyalanmagan.
2. Nafas qisishi va tungi paytlarda to'satdan bo'ladigan nafas olish qiynalishi
3. Yurak ishida buzilishlarni his qilish
Yurak to'xtashi holatida odamni qanday tiriltirish kerak?
4. Tez yoki juda sekin urish
Tez urish deb daqiqada 100 dan ortiq, sekin urish esa daqiqada 50–60 dan kam deb hisoblanadi.
5. Ong yo'qotish epizodlari
6. Arterial qon bosimi 140/90 dan yuqori bo'lishi
7. Qon bosimi 90/60 dan past bo'lishi
8. Lablarning binafsha yoki ko'k rangga kirishi
Lablarning ko'kargani ham silanos (sianoz) deb ataladi. Bu o'ziga xos belgi o'pka yoki yurak bilan bog'liq muammolarni ko'rsatadi: qonda kislorod yetishmasligi, qon karbonat angidridga to'yib qolgan. Ko'pincha ko'kargan lablar yurak nuqsoni belgisi bo'ladi.
9. Oyoqlarda shishish
Shishish turli sabablarga ko'ra paydo bo'lishi mumkin (masalan, varikozda). Ammo ko'pincha bu yurak yetishmovchiligi, yurak nuqsonlari, o'tgan infarkt, kardiomiopatiya, aorta aneurizmasi va boshqalar belgisidir.
10. Irsi omil
Bu albatta simptom emas, lekin muhim: agar oilangizda yaqin qarindoshlar orasida to'satdan o'lim holatlari bo'lgan bo'lsa, albatta kardiologga murojaat qilishingiz kerak. Afsuski, yurak-qon tomir kasalliklarining irsiyligi juda keng tarqalgan hodisa.
Bundan tashqari, kattalar va bolalar sportning faol mashg'ulotlarini boshlashdan oldin albatta kardiolog shifokor tomonidan tekshiruvdan o'tishlari kerak.
Material American Hospital yurak-qon tomir jarrohligi markazi mutaxassislari tomonidan tayyorlangan, yangilangan sana: 08 Sentabr 2026. Ma'lumot tanishish uchun berilgan va shifokor maslahati o'rnini bosmaydi — yurak bilan bog'liq shikoyatlar bo'lsa, kardiologga murojaat qiling.
