Sirdan-qon tomir tizimidagi barcha kasalliklar orasida varikoz kasalligi ko'pincha e'tibordan chetda qoladi: oddiy odamlar venalarning patologik kengayishini birinchi navbatda estetik muammo deb hisoblaydi va bu inson salomatligi bilan faqat bilvosita bog'liqligini o'ylaydi. Ammo bu shunday emas — davolanmasa, varikoz bemorning holatini sezilarli darajada yomonlashtirishi va hatto o'lim bilan tugashi mumkin bo'lgan jiddiy asoratlarga olib kelishi mumkin.
Pastki oyoqlarning varikoz bilan kengaygan venalari: bu nima? Afsona va stereotiplarga zid ravishda, faqat oyoqlarda emas, balki kichik tos sohasida, ovqat nayida va boshqa ayrim organlarda ham venalar kengayishi mumkin. Ammo aynan pastki oyoqlarning varikozi — bu patologiyaning «vizitkasi», chunki asosiy simptom — teri ostidan chiqib turgan, ko'rinuvchi tugunli venalar — ham bemorda, ham atrofdagilarda darhol seziladi.
Venalar nimadan kengayadi? Bu savolni tushunish uchun qon, to'qimalarga kislorod yetkazib bergach, qanday qilib yurakka qaytishini tasavvur qilish kerak. Og'irlik kuchini yengib o'tish uchun, oyoqlardan ko'krakka ko'tarilish jarayonida unga yordamchi mexanizmlar kerak. Eng avvalo, bu pastki ekstremitalar mushaklari bo'lib, ular nasos vazifasini bajaradi: yurishda bu mushaklarning qisqarishi qonning yurakka harakatlanishini ta'minlaydi. Bundan tashqari, venalar ichida joylashgan klapanlarning ahamiyati katta: ular qonning orqaga oqishini to'sadi.
Varikoz bilan kengaygan venalar — bu aynan o'z vazifasini bajarishni to'xtatgan klapanlarning kasalligi. Bunday buzilish natijasida suyuqlik tomirlarda to'planib, ularni kengayishiga olib keladi. Keyinchalik deformatsiyalangan venalar hududida trofik yaralar rivojlanishi mumkin, va qon to'planishi tufayli hosil bo'lgan tromblar varikozning og'ir va o'limga olib keluvchi asorati — o'pkaga tromboemboliyaga sabab bo'lishi mumkin.
Pastki oyoqlarning varikoz bilan kengaygan venalariga aralashuv turlari
• Varikoz kasalligini profilaktikasi n/k medikamentoz terapiya, siquvchi ichki kiyim kiyish va LFK yordamida.
• Radio chastota ablatsiyasi venalar n/k ablatsion generator yordamida (Medtronic Closurefast)
• Sklero terapiya — tomirli to'rlarni sklerozlovchi eritma bilan davolash
• Miniflebektomiya varikoz bilan kengaygan venalarni olib tashlash n/k Katta teri osti vena klassik usullar bilan olib tashlanishi (krossektomiya (yoki Troyanova-Trendelenburga operatsiyasi)).
Katta yoki kichik teri osti venalar, yoki ularning katta yon tomirlari — olib tashlanishi kerak bo'lganlar — kesib olinadi, tikiladi va chuqur vena bilan bog'lanish joyida bog'lanadi va bog'lab qo'yiladi. Kesib olingan teri osti venadan qon magistral chuqur venaga va aksincha oqmaydi. Ikkinchi bosqich – olib tashlash yoki stripping. Stripping bir qancha turlarga bo'linadi:
• Babkok usuli bo'yicha: Oyoqda ikkinchi kesma qilinadi (birinchi kesma krossektomiya vaqtida ham amalga oshiriladi). Yuqori kesmadan venaning bo'shlig'iga sond kiritilib, pastki tomonga tushiriladi. Keyin shifokor sonda orqali venani harmonika shaklida tortib chiqaradi.
• inversion yoki PIN-stripping: Vena o'zining ichiga qarab tortib chiqariladi. Katta kesmalar kerak emas. Miniflebektomiya — juda kichik kesmalar yoki pichoqlar orqali magistral teri osti venalarning yon venalari olinadi.
Jarrohlik davolashga qarshi ko'rsatmalar
• joriy chuqur venalarning trombozi;
• yuqori darajadagi arterial ishemiya;
• korreksiyalanmaydigan gipertenziya;
• yo'qadi, yaralar, oyoqlardagi yallig'lanishlar;
• homiladorlik;
• irikkor ichki organlarning o'tkir yoki surunkali kasalliklarining keskinlashuvi;
• shuningdek operatsiya yoshga oid bemorlarga (70 yoshdan kattalarga) tavsiya etilmaydi Kerakli tekshiruvlar operatsiyadan oldin quyidagilarni o'z ichiga oladi:
• markerlar: gepatitlar "B", "C", "VICH", RW (sifilis).
• EKG
• Bemorning salomatligi holati va operatsiyaga qarshi ko'rsatmalarning yo'qligi bo'yicha terapevt konsultatsiyasi
• Oldindan dush qabul qilish va ayniqsa pastki ekstremitalarning gigienasiga alohida e'tibor berish, jumladan operatsiya o'tkaziladigan joydagi sochlardan xalos bo'lish zarur.
Bemor flebolog tomonidan ko'riladi, bir vaqtda venalarning ultratovush tekshiruvi (UZI) o'tkaziladi. Eng maqbul davolash usuli tanlanadi va operatsiya sanasi belgilanadi. Operatsiyadan so'ng siquvchi trikotaj kiyiladi va bemor uyga jo'natiladi. Bir necha kundan keyin, shuningdek keyingi bir yil mobaynida bemor nazorat UZIga keladi.
Savollar bo'yicha quyidagi telefonlarga murojaat qilishingiz mumkin +(998 71) 209-03-03, +(998 71) 209-03-15 va manzil g.Toshkent, SSG CHOSHTEPA (Orientir Yunus-Abad 19 kv. Restoran "Zuxriniso")
Material American Hospital yurak-qon tomir jarrohligi markazi mutaxassislari tomonidan tayyorlangan, yangilangan sana: 08 Sentabr 2026. Ma'lumot tanishish uchun berilgan va shifokor maslahati o'rnini bosmaydi — yurak bilan bog'liq shikoyatlar bo'lsa, kardiologga murojaat qiling.
