Yurak ishemik kasalligi dastlab hech qanday alomat bermaydi, simptomsiz kechadi, chunki yurakning kislorod yetishmovchiligi hali kuchli emas. Ammo ishemiya juda xatarli, keyinchalik surunkali bosuvchi og'riqlar ko'krak suyagi ortida paydo bo'ladi, jismoniy yuk va emotsional stressda kuchayadi, aritmiyalar, yurganda va ikkinchi yoki uchinchi qavatga chiqishda nafas qisishi kuzatiladi. Agar stenokardiya hujumlari tez-tez takrorlansa va bir hujum boshqasidan kuchliroq bo'lsa, bu miyokard infarkti uchun ogohlantiruvchi belgilar bo'lishi mumkin. Aslida infarkt juda kuchli ko'krak og'rig'i bilan namoyon bo'ladi, bemorlar shunday deyishadi: go'yoki plita yurakka tushib ketgandek. Va eng muhimi – bu og'riqlar odatda nitroglitserin bilan ketmaydi, u odatda stenokardiyada samarali bo'ladi.
Odatda yurak ishemik kasalligi ko'pchilikda 35–40 yoshdan keyin uchraydi, lekin simptomsiz kechadi. Keyinchalik u keskinlashib, infarktgacha olib borishi mumkin, bu odamning turmush tarziga bog'liq. Ishemiya natijasida yurakka boruvchi arteriyalar tıxalishi mumkin. Aynan shu omil taxminan 90% to'satdan vafot etishlarning sababi hisoblanadi.
Aslida ishemiya juda keng tarqalgan va xavfli kasallik. U, masalan, gipertoniya kabi, qaytarilmas hisoblanadi. Ya'ni davolab tuzatib bo'lmaydi, lekin kechishini nazorat qilish mumkin. Buning uchun muntazam ravishda shifokor-kardiolog, uchastka terapevti nazoratida bo'lish, EKG, ExoKG qilish, tahlillar topshirish, jumladan xolesterin uchun tahlillarni berish kerak. Agar sizga yurak ishemik kasalligi tashxisi qo'yilgan bo'lsa, eng muhimi – hayot tarzini o'zgartirishdir. Bu kasallikka nima olib kelganini tushunish kerak: yog'li, qovurilgan, sho'rlangan ovqatlar, fast food iste'moli, ortiqcha vazn, alkogol, chekish, kamharakat turmush tarzi, surunkali va o'ta stresslar. Va shuni anglash kerakki, zararli omillardan xalos bo'lmasdan vaziyatni o'zgartirish mumkin emas, tabletkalar ortida yashirinib bo'lmaydi. Ularni albatta shifokor buyurganidek qabul qilish kerak, lekin hozirgi kunda yurak ishemik kasalligini bartaraf etadigan samarali dori yo'q. Shu sababli dietaga o'tishdan boshlash zarur, uning xususiyatlarini davolovchi shifokor bilan muhokama qilish lozim, har kuni jismoniy faollik bo'lishi, to'g'ri nafas olish gimnastikasi bilan birga amalga oshirilishi kerak. Mashqlar kompleksini sizga tiklovchi jismoniy tarbiya shifokori tanlab berishi ma'qul. Va juda muhim omil – o'zingizning emotsional holatingiz ustida ishlash; ko'pincha vaziyatni o'zgartira olmaymiz, lekin unga munosabatimizni o'zgartirish imkonimiz bor. Yurak kasalligiga qisman olib kelgan xulq-atvor va emotsional javob repertoarini o'zgartirish uchun tibbiy psixolog yoki psixoterapevtga murojaat qilish kerak. Infarktsiz yashash uchun eng muhimi – o'z qo'llaringiz bilan yurakni o'ldirmaslik. Bizning organizmimiz uzoq umrga dasturlangan, agar biz unga to'sqinlik qilmasak.
5 ta infarkt belgisi:
1. Ko'krak suyagi ortida keskin bosuvchi yoki siquvchi og'riq.
2. Og'riq nitroglitserin bilan ketmaydi.
3. Hatto dam olishda ham nafas qisishi paydo bo'ladi.
4. Og'riq qo'lga, bo'yinga, elka orqasiga, yon tomonga tarqaladi.
5. Kuchli o'lim qo'rquvi.
Muhim! Bemorlarda o'lim xavfi ayniqsa infarktdan keyingi ilk soatlarda yuqori. Ushbu belgilar paydo bo'lsa, tez tibbiy yordam chaqirish kerak.
Material American Hospital yurak-qon tomir jarrohligi markazi mutaxassislari tomonidan tayyorlangan, yangilangan sana: 08 Sentabr 2026. Ma'lumot tanishish uchun berilgan va shifokor maslahati o'rnini bosmaydi — yurak bilan bog'liq shikoyatlar bo'lsa, kardiologga murojaat qiling.
